3 April 2013, 3.45 petang, DUN Sabah Bubar

Inilah saat yang dinanti rakyat jelata di Sabah apabila Dewan undangan negeri Sabah dibubarkan pada kira kira 3.45 petang 3 April 2013 bersamaan Rabu selepas TYT Sabah Tun Juhar Mahiruddin menanda tangani peristyharan pembubaran DUN Sabah yang dikemukakan Ketua Menteri Sabah, YAB Datuk Seri Musa Aman di Istana Negeri, Kota Kinabalu.

BN Sabah menang 59 daripada 60 kerusi DUN dan 24 daripada 25 kerusi parlimen pada PRU 12, 2008.

Mampukah rekod ini diulangi? Sama sama kita nantikan.

Hidup Najib!!

2 Speaker dewan rakyat dan dewan undangan negeri Sabah dari Kota Belud., Sabah

Salleh dan Pandikar ketika kedua duanya menjadi ADUN di sidang DUN Sabah



Datuk Seri Salleh Said Keruak



Tan Sri Pandikar Amin Mulia

2 Speaker dewan rakyat dan dewan undangan negeri Sabah dari Kota Belud, Sabah.

Daerah Kota Belud dikenali sebagai antara jelapang padi Sabah.

Ia juga dikenali sebagai pekan Koboi.

Namun kini Kota Belud dikenali kerana melahirkan 2 Speaker di negeri dan pusat.

Yang dimaksudkan Speaker Dewan Rakyat dan Parlimen Malaysia, Tan Sri Pandikar Amin Mulia dan Speaker Dewan Undangan Negeri Sabah, Datuk Seri Salleh Said Keruak.

Kedua duanya berasal dari Kota Belud dan kedua duanya pernah menjadi wakil rakyat Kota Belud dan pernah memegang jawatan Menteri kabinet negeri Sabah.

Datuk Salleh dari kaum Bajau, pernah menjadi Ketua Menteri Sabah pada 1995 hingga 1996 selain Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan serta Menteri Kewangan. Dia juga pernah menjadi ADUN Usukan dan Ahli Parlimen Kota Belud. Arwah bapanya, Tun Said Keruak juga pernah menjadi Yang Di Pertua Negeri Sabah dan menteri Kabinet Sabah.

Manakala Tan Sri Pandikar Amin dari kaum Iranun, pernah menjadi Menteri Belia dan Sukan Sabah serta jawatan lain. Beliau juga pernah menjadi ADUN Tempasuk sebelum digantikan YB Musbah Jamli pada pilihanraya umum ke 12 pada Mac 2008.

Syabas Pandikar dan Salleh.

Gambar sekitar pembukaan sidang Dewan Undangan Negeri Sabah, Kota Kinabalu pada 22 Mac 2012, Khamis

Kelihatan TYT Yang Di Pertua Negeri Sabah, Tun Juhar Mahiruddin, Ketua Menteri YAB Datuk Seri Musa Aman dan Speaker DUN Sabah, Datuk Seri Salleh Tun Said Keruak sedang berjalan masuk dewan.



TYT Sabah, Tun Juhar Mahiruddin sedang bersalaman dengan Timbalan Speaker DUN Sabah, Datuk Johnny Mositun. Kelihatan di kanan sekali berdiri, seorang lagi Timbalan Speaker DUN Sabah, Datuk Frankie Chong dari parti SAPP. Sabah ini unik, meskipun SAPP pembangkang, namun tetap dilantik Timbalan Speaker DUN.





Ketua Menteri Sabah Datuk Seri Musa Aman (kanan sekali) bersalaman dengan 3 Timbalan Ketua Menteri iaitu Datuk Yee Moh Chai (kiri sekali), Datuk Seri Yahya Hussin (2 dari kiri) dan Tan Sri Joseph Pairin Kitingan (2 dari kanan). Datuk Seri Musa dan Datuk Yahya adalah dari UMNO, manakala Tan Sri Pairin dan Datuk Yee dari PBS, Parti Bersatu Sabah.

Ucapan Penggulungan Bajet 2012 oleh Ketua Menteri Sabah di DUN Sabah pada Khamis 24 November 2011

Sumber : Jabatan Ketua Menteri Sabah

UCAPAN PENGGULUNGAN
PERBAHASAN BAJET 2011
OLEH YAB KETUA MENTERI
DI PERSIDANGAN DEWAN UNDANGAN NEGERI
PADA 24 NOVEMBER 2012


Bismillah irrahaman irrahim
Assalamu’alaikum Warahmatullah Wabarakatuh

Tuan Speaker,

Saya telah diamanahkan oleh YAB Ketua Menteri untuk menyampaikan ucapan penggulungan perbahasan Bajet Tahun 2012 ini bagi Jabatan Ketua Menteri.


Tuan Speaker,

1. Alhamdullilah, kita bersyukur ke hadrat Allah S.W.T. kerana dengan limpah kurnia dan izinNYA Bajet Negeri Sabah 2012 yang bertemakan “MELONJAKKAN KESEJAHTERAAN DAN KEMAKMURAN NEGERI” telah berjaya dibentangkan dan dibahaskan dengan nada yang penuh bertenaga dan bermakna.

Tuan Speaker,

2. Saya berterima kasih dan sungguh menghargai komitmen serta penglibatan Ahli-Ahli Yang Berhormat dalam perbahasan kali ini serta sokongan padu terhadap Bajet Negeri Sabah Tahun 2012 ini. Segala cadangan, ulasan serta teguran-teguran yang membina (constructive) yang dikemukakan dalam perbahasan ini akan dikaji dan diteliti dengan terperinci demi kesejahteraan rakyat keseluruhannya.

3. Semua isu-isu yang ditimbulkan oleh Ahli-Ahli Yang Berhormat semasa perbahasan di Dewan yang mulia ini adalah penting dan relevan. Dengan itu, izinkan saya menjawab beberapa isu yang dikemukakan oleh Ahli-Ahli Yang Berhormat sekalian.

PERKHIDMATAN AWAM

4. Untuk makluman Ahli Yang Berhormat dari Pantai Manis, dasar kenaikan pangkat seseorang Pegawai adalah berasaskan merit dan melalui Jawatankuasa Kenaikan Pangkat Kementerian atau Jabatan sebelum diperakukan ke Suruhanjaya Perkhidmatan Awam Negeri.

5. Dalam mempertimbangkan seseorang pegawai bagi tujuan kenaikan pangkat berkenaan, Jawatankuasa Kenaikan Pangkat Jabatan atau Kementerian hendaklah mengambil kira faktor berikut:

i) Kecekapan dan prestasi kerja pegawai

ii) Kelayakan, pengetahuan, kemahiran dan pengalaman pegawai
iii) Sifat-sifat peribadi termasuk kesesuaiannya dengan jawatan kenaikan pangkat itu, keutuhan potensi dan kepimpinan pegawai.

Di samping itu, kriteria berikut juga akan diambilkira dalam mempertimbangkan kenaikan pangkat seseorang pegawai:

i) Mempunyai markah penilaian prestasi yang memuaskan untuk tiga tahun terkini
ii) Telah membuat pengisytiharan harta
iii) Bebas dari tindakan tatatertib
iv) Lulus tapisan keutuhan daripada Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM)
v) Bebas daripada peminjaman tegar Tabung Pendidikan Tinggi Nasional

6. Suruhanjaya Perkhidmatan Awam Negeri adalah badan bebas yang menentukan sesuatu perakuan itu sama ada diluluskan atau sebaliknya.

7. Menyentuh isu pelantikan semula selepas bersara penjawat-penjawat awam yang dibangkitkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan N.22 Pantai Manis, saya ingin menjelaskan di sini bahawa pelantikan semula selepas bersara yang dibenarkan oleh Kerajaan hanya kepada mereka yang benar-benar mempunyai kepakaran seperti dalam bidang kewangan, kejuruteraan dan pengurusan. Pelantikan semula mereka ini tidaklah memudaratkan, malah ia telah memberi impak positif kepada pembangunan negeri dan kecekapan penyampaian perkhidmatan.

8. Selain itu, jumlah pegawai yang dilantik semula juga adalah kecil. Bilangan pegawai yang dilantik semula pada tahun 2009 ialah seramai 7 orang daripada sejumlah 172 orang yang bersara. Pada tahun 2010 seramai 8 orang telah dilantik semula daripada sejumlah 268 pegawai yang bersara. Manakala pada tahun 2011, seramai 433 orang pegawai yang bersara dan dari jumlah tersebut seramai 8 orang sahaja yang dilantik semula selepas bersara. Ini bermakna sejak tiga tahun lalu, hanya seramai 23 orang pegawai sahaja yang dilantik semula daripada seramai 873 orang pesara.

9. Tempoh lantikan semula mereka ialah dari satu hingga dua tahun dan majoriti yang dilantik semula pada tahun 2009 dan 2010 telah berakhir.

10. Untuk makluman Ahli Yang Berhormat dari kawasan Sindumin dan Matunggong bahawa skim gaji baru jawatan Pemaju Mukim Gred S17 (jawatan sementara) akan dilaksanakan dalam pelaksanaan Saraan Baru Perkhidmatan Awam (SBPA) yang akan berkuatkuasa pada 1 Januari 2012. Mereka juga akan menikmati kenaikan gaji sama seperti penjawat awam yang lain. Perincian jadual gaji bagi jawatan ini akan diumumkan dalam masa terdekat.

ISU PEMBINAAN KOLEJ ISLAM

11. Menyentuh isu yang ditimbulkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Lumadan, pembinaan Kolej Islam di daerah Beaufort belum dapat dilaksanakan lagi kerana peruntukan untuk membina kolej tersebut tidak termasuk dalam bajet yang dibentangkan. Walau bagaimanapun, permohonan peruntukan untuk maksud tersebut akan di pohon dalam ‘rolling plan’ berikutnya.


ISU PERKHIDMATAN KESIHATAN



12. Untuk makluman Ahli Yang Berhormat dari kawasan Kundasang, terdapat dua cara untuk meringankan beban Caj Rawatan Pesakit terhadap penduduk luar bandar. Cara-cara tersebut adalah seperti berikut:

(Pertama) (i) Pesakit boleh diberi kelonggaran mengikut budi bicara pengurusan hospital dengan membayar secara ansuran atau membuat bayaran bila menjalani pemeriksaan susulan. Kelonggaran ini diberikan khas kepada pesakit kelas ketiga sahaja yang berwarganegara Malaysia.

(Kedua) (ii) Ketua Setiausaha Perbendaharaan boleh mengecualikan mana-mana Kelas atau Kumpulan orang awam (Warganegara Sahaja) dari membayar kesemua atau mana-mana bahagian daripada caj-caj yang dikenakan di bawah Akta Fi 1951, Perintah Fi (Perubatan) 1982.

13. Untuk makluman Ahli Yang Berhormat dari kawasan Matunggong, Klinik Kesihatan Matunggong telah beroperasi sejak tahun 1973 lagi. Jabatan Kesihatan Negeri Sabah pernah menyenaraikan Klinik Kesihatan Matunggong ini untuk dinaiktaraf di dalam Rancangan Malaysia Ke-9. Walau bagaimanapun projek ini tidak dapat dilaksanakan kerana menghadapi masalah tapak.

14. Pada ketika ini, tapak untuk pembinaan naiktaraf Klinik Kesihatan Matunggong sudah dikenalpasti iaitu terletak dalam Pekan Matunggong Baru yang jaraknya 5km dari Klinik Kesihatan Matunggong. Tanah tersebut terlebih dahulu perlu ditukarkan hak milik kepada Kementerian Kesihatan. Sehubungan itu, Jabatan Kesihatan akan memasukkan projek Naik Taraf Klinik Kesihatan Matunggong ke dalam senarai perolehan tanah di bawah Rancangan Malaysia Ke 10.

ISU TANAH

15. Untuk makluman Ahli Yang Berhormat dari kawasan Sukau, peranan Jawatankuasa Penapisan Permohonan Tanah (JPPT) Ibu Pejabat Jabatan Tanah dan Ukur adalah untuk menapis semua maklumat dan memastikan maklumat adalah lengkap dan teratur sebelum permohonan tanah berkenaan diperakukan kepada Setiausaha Hasil Bumi selaras dengan perwakilan kuasa meluluskan permohonan tanah di bawah seksyen 9(1) Ordinan Tanah Sabah Bab. 68.

16. Dengan tertubuhnya JPPT ini, perakuan oleh Pengarah Tanah dan Ukur merupakan perakuan secara kolektif dan telus kerana keputusan yang dibuat adalah melibatkan ketiga-tiga orang Timbalan Pengarah serta pegawai-pegawai kanan Jabatan Tanah dan Ukur.

17. Jawatankuasa Penapisan Permohonan Tanah tidaklah bertujuan untuk mengatasi (Override) keputusan Jawatankuasa Penggunaan Tanah Daerah (JPTD) tetapi ia memastikan permohonan tanah yang diperakukan adalah lengkap dan teratur untuk memudahkan pihak atasan membuat keputusan dan mengelakkan kuiri yang boleh melambatkan proses selanjutnya.

18. Selain itu, permohonan tanah dalam kategori yang boleh diluluskan oleh Pengarah Tanah dan Ukur selaras dengan seksyen 9(1) Ordinan Tanah Bab. 68, tidak perlu dibentangkan dalam Mesyuarat Jawatankuasa Penapisan Permohonan Tanah kecuali permohonan tanah dalam kategori lot-lot terancang. Kaedah ini bukan sahaja memberikan keputusan yang telus tetapi merupakan transformasi Jabatan Tanah dan Ukur ke arah memantapkan lagi keutuhan pentadbiran tanah.

19. Untuk makluman Ahli Yang Berhormat dari kawasan Sukau dan Ahli-Ahli Yang Berhormat di Dewan yang mulia ini, sejak pewujudan Jawatankuasa Penapisan Permohonan Tanah, mulai bulan Julai 2007 hingga bulan Mei 2011 sebanyak 5,260 permohonan tanah telah ditapis di mana sebanyak 3,746 permohonan tanah NT telah diluluskan, manakala sejumlah 1,511 permohonan tanah telah dimajukan kepada Pejabat Setiausaha Hasil Bumi dan sebanyak 3 permohonan tanah telah diluluskan untuk pewartaan.

20. Sehubungan itu, Mesyuarat Jawatankuasa Penapisan Permohonan Tanah akan bermesyuarat pada 01 Disember 2011 dan sebanyak 360 permohonan tanah akan dibentangkan yang melibatkan sebanyak 335 permohonan tanah yang berkelompok untuk tujuan pertanian dan sebanyak 25 permohonan tanah untuk tujuan "Homestead". Dengan adanya mesyuarat tersebut, maka semua permohonan tanah yang lengkap dan teratur yang telah diperakukan kepada Ibu Pejabat Jabatan Tanah dan Ukur akan dapat diselesaikan. Oleh itu, bilangan tunggakan permohonan tanah di Ibu Pejabat dapat dikurangkan ketahap minima. Justeru itu, Jawatankuasa Penapisan Permohonan Tanah Ibu Pejabat Jabatan Tanah dan Ukur perlulah diteruskan.


21. Menyentuh isu yang dibangkitkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Kundasang mengenai pertindihan permohonan tanah yang berlaku di daerah Ranau, ia adalah disebabkan oleh perubahan persempadanan daerah antara Ranau dan Labuk-Sugut. Walau bagaimanapun, Jabatan Tanah dan Ukur melalui Pejabat Tanah Ranau sedang dalam usaha mengenalpasti kawasan yang telah diusahakan berbanding dengan kawasan yang dipohon sama ada melalui Pejabat Tanah Ranau atau Pejabat Tanah Beluran. Mana-mana kawasan yang telah diusahakan dan terlibat dengan permohonan tanah yang telah diluluskan, ia akan dikeluarkan daripada kelulusan tersebut tertakluk kepada asas tuntutan hak asasi.

22. Selain itu, Kerajaan juga sedang merancang untuk mewujudkan Geran Komunal di kawasan yang terlibat dengan masalah pertindihan permohonan tanah sebagai satu mekanisma untuk menangani masalah pertindihan permohonan dan penerokaan tanah Kerajaan.

23. Berhubung dengan Skim Pekebun kecil Kirokot seluas 4,234 ekar yang telah diwujudkan sejak tahun 1979 lagi, Skim tersebut telah diukur keliling tetapi belum diukur pada lot-lot individu. Skim ini telah diserahkan kepada Lembaga Kemajuan Tanah Negeri Sabah (LKTNS) untuk dibangunkan secara usahasama tetapi sehingga kini pembangunan tersebut belum dilaksanakan.

24. Skim tersebut telah dicadangkan oleh Penolong Pemungut Hasil Tanah (PPHT) Ranau kepada Pengarah Tanah dan Ukur untuk dijadikan Tapak Perkampungan yang merangkumi Kg. Kirokot, Kg. Lobou Timbua, Tapak SK Kirokot dan Padang Ragut/Ternakan.

25. Skim Penempatan Tarawas, Ranau seperti yang ditimbulkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Kundasang, skim ini telah diwartakan melalui G.N. 675 tahun 1980 dan diserahkan kepada Lembaga Kemajuan Tanah Negeri Sabah untuk dimajukan dengan memberi keutamaan kepada penduduk kampung yang terlibat dengan pencemaran Lombong Mamut sebagai peneroka.

26. Walau bagaimanapun, berdasarkan kepada kaji selidik oleh pihak Kementerian Tenaga Rakyat dan Pembangunan Alam Sekitar pada 17 November 1986, penduduk kampung yang terlibat di dapati lebih cenderung menerima pampasan daripada menduduki penempatan Skim Sasapan.
27. Sehubungan itu, dalam mesyuarat Jawatankuasa Penggunaan Tanah Daerah bertarikh 06 April 1987, pihak LKTNS telah memutuskan supaya penyukatan pembahagian lot untuk skim koko seluas 7 ekar di setiap lot dijalankan, dan diperuntukkan kepada individu yang difikirkan layak. Walau bagaimanapun, penyukatan lot-lot individu tidak dapat dijalankan kerana pewartaan untuk skim tersebut belum lagi dibubarkan.

28. Untuk makluman Ahli Yang Berhormat dari kawasan Balung, tanah bergeran yang telah tamat tempoh pemilikannya (contohnya 99 tahun), secara automatik akan menjadi Tanah Kerajaan (State Land). Permohonan perlanjutan tempoh pajakan adalah atas budibicara pihak Kerajaan sama ada meluluskan atau sebaliknya, dan ia bergantung kepada keperluan Kerajaan mengenai kawasan tersebut.

29. Oleh itu, cadangan Ahli Yang Berhormat dari kawasan Balung untuk mengambil balik 50% daripada kawasan tanah bergeran yang telah luput tempoh pemilikannya dan diagihkan kepada rakyat untuk diterokai perlu diberi pertimbangan dan diteliti dari pelbagai sudut terutama sekali kepada pemilik tanah dan bakal peneroka yang tidak mempunyai tanah.

30. Untuk makluman Ahli Yang Berhormat dari kawasan Balung juga, selaras dengan Seksyen 26(2), Ordinan Tanah Sabah Bab. 68, Kerajaan Negeri mempunyai kuasa untuk menjadikan mana-mana kawasan di sepanjang tebing sungai sebagai tanah simpanan tebing sungai.

31. Dalam usaha untuk menguatkuasakan peruntukkan Seksyen 26(2), Ordinan Tanah Sabah Bab. 68 tersebut, Jabatan Tanah dan Ukur telah memperolehi peruntukan daripada Kerajaan Negeri untuk program pengukuran tanah simpanan tebing sungai di seluruh negeri di bawah Rancangan Malaysia Ke- 10. Tujuan pengukuran ini ialah untuk mewartakan semua tebing sungai di seluruh negeri. Pewartaan ini akan memperkukuhkan pengurusan dan perlindungan tanah-tanah tebing sungai serta menguatkuasakan undang-undang kepada penceroboh kawasan simpanan tanah tebing sungai. Pengukuran tersebut telah bermula di Sungai Kinabatangan pada tahun 2011.

32. Menyentuh isu Geran Komunal yang dibangkitkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Kuamut, Geran Komunal yang dikeluarkan adalah bersyarat NT/FR dan merupakan geran pegangan kekal dan bukan bersifat sementara. Berlandaskan seksyen 77, Ordinan Tanah Sabah Bab.68, ia dibenarkan untuk dipecah bahagi untuk pengeluaran geran individu yang bersyarat NT. Oleh itu tuduhan oleh pihak yang tidak bertanggungjawab bahawa Geran Komunal bersifat sementara adalah tidak tepat.

33. Bagi kakitangan dalam Perkhidmatan Awam Negeri Sabah, pemilikan harta adalah tertakluk kepada seksyen 210 Peraturan-Peraturan Pegawai Awam Negeri Sabah 2008. Pegawai awam perlu mendapat kebenaran memiliki harta daripada pihak atasan dan tertakluk kepada seksyen 205 dan 208 peraturan tersebut. Bagi Kakitangan Awam Persekutuan peraturan-peraturan tersebut juga digunapakai berdasarkan Perintah Am dan akta-akta yang berkaitan. Oleh itu, semua kakitangan awam hendaklah mendapat kebenaran dari pihak atasan seperti yang tertera dalam Peraturan-Peraturan Pegawai Awam Negeri Sabah 2008 atau Perintah Am atau Akta-akta yang berkaitan, sebelum memohon untuk menjadi benefisiari.

ISU BANJIR

34. Menyentuh isu yang dibangkitkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Likas dan Luyang mengenai kejadian banjir kilat yang berlaku di kawasan-kawasan tertentu terutamanya kawasan Dah Yeh Villa dan Lido, ia telah diberikan perhatian yang serius oleh Dewan Bandaraya Kota Kinabalu (DBKK). Perkara ini telah dikaji secara teliti dan terperinci oleh pihak-pihak yang bertanggungjawab seperti Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS), Jabatan Kerja Raya Sabah (JKR) dan juga DBKK dalam mesyuarat-mesyuarat yang berkaitan. Meskipun beberapa langkah pencegahan telah diambil, namun kejadian banjir kilat terus juga berlaku. Contohnya, kejadian banjir kilat di kawasan Lido dan Kepayan adalah disebabkan oleh air pasang-surut.

Sehubungan itu, cadangan pembinaan dan pemasangan injap/pam pencegahan banjir di kawasan Petagas dan Sembulan dipercayai dapat mengurangkan kejadian banjir kilat di kawasan yang berisiko tinggi dari ditenggelami air banjir. Walau bagaimanapun, kejadian banjir setempat yang disebabkan oleh keadaan fizikal longkang seperti dinding parit pecah, rosak dan tersumbat adalah mudah untuk di atasi dan ia merupakan kerja rutin dan berterusan dalam penyelenggaraan sistem perparitan.

ISU LKTNS

35. Menyentuh dakwaan Ahli Yang Berhormat dari kawasan Bingkor mengenai kaedah ala “mafia” yang diamalkan oleh pengurusan LKTNS, iaitu memaksa penduduk tempatan menyerah atau membatalkan PT mereka, pengurusan LKTNS sebenarnya mengamalkan budaya kerja yang Perihatin, Bertanggungjawab dan Telus.

Kaedah–kaedah pembangunan tanah yang diamalkan selama ini adalah seperti berikut:
i) Pihak JKKK kawasan berkenaan disaran untuk membuat permohonan kepada LKTNS untuk membangun kawasan yang dicadangkan.

ii) Mendapat pelawaan melalui mesyuarat JKKK untuk membangunkan kawasan tertentu dengan tanaman sawit secara usaha sama.

iii) LKTNS akan mengadakan dialog dengan JKKK dan penduduk kampung untuk memberi penerangan secara terperinci tentang kaedah dan terma usaha sama yang dianjurkan dan salah satu terma usaha tersebut adalah sebanyak 70% daripada kawasan yang bertanam dengan sawit akan diagihkan kepada penduduk kampung manakala 30% kawasan tanah tersebut akan kekal sebagai milik LKTNS sebagai kawasan komersial untuk menampung kos pengurusan dan sebagai salah satu sumber pendapatan Kerajaan.

iv) Setelah mendapat mandat daripada dialog tersebut secara bertulis pihak LKTNS akan mengenalpasti kawasan dan menjalankan kajian kesesuaian tanah untuk tanaman sawit serta membuat permohonan tanah secara rasmi kepada Pengarah Tanah dan Ukur.

v) Pembangunan ladang-ladang sawit secara usaha sama dengan penduduk kampung.

vi) Manfaat tambahan yang dinikmati peserta adalah seperti peluang pekerjaan, peluang- peluang perniagaan dan kemudahan infrastruktur yang lebih baik. Selain itu, LKTNS terus menjaga kebajikan peserta dalam hari- hari perayaan, bencana alam dan lain lain keperluan kemasyarakatan.

vii) Amalan pengurusan LKTNS adalah peserta projek sentiasa diutamakan.

ISU PENDATANG TANPA IZIN (PATI)

36. Bagi menjawab isu yang ditimbulkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Tanjung Batu, siasatan dan penelitian telah dilakukan di sekitar Pelabuhan Tawau dan mendapati bahawa kegiatan penyeludupan manusia yang berlaku di Pelabuhan Tawau adalah di luar kawalan pihak Imigresen. Kegiatan ini didalangi oleh pihak yang tidak bertanggungjawab dan sukar untuk di kesan identitinya.

37. Walau bagaimanapun, mulai 04 Mei 2011, semua kaunter pemeriksaan keluar dan masuk Imigresen di Pelabuhan Tawau telah dilengkapi dengan sistem biometrik dan dengan itu ia mampu mengatasi masalah penipuan dokumen yang dilakukan oleh penumpang dari negara jiran.

38. Berhubung dengan dakwaan Ahli Yang Berhormat dari kawasan Sipitang mengenai warga asing bekerja di tapak pembinaan PETRONAS di Kimanis, rekod yang diperolehi daripada Sistem Imigresen Malaysia menunjukkan kontraktor utama yang menjalankan projek pembinaan di tapak pembinaan Kimanis iaitu Samsung Engineering (Malaysia) Sdn Bhd telah mendapat kelulusan kuota pekerja asing seramai 1,000 orang oleh Jawatankuasa One Stop Centre (OSC) Kota Kinabalu yang terdiri daripada Jabatan Imigresen, Jabatan Tenaga Kerja, Jabatan Pembangunan Sumber Manusia (JPSM), Jabatan Pertanian Negeri Sabah, Pasukan Petugas Khas Persekutuan (S/L) Negeri Sabah, Lembaga Getah Malaysia (LGM), Negeri Sabah, Lembaga Koko Malaysia, Lembaga Kemajuan Perindustrian Malaysia (MIDA), Malaysia Palm Oil Board (MPOB), Jabatan Perikanan Sabah, Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (CIDB), Jabatan Perkhidmatan Haiwan dan Perusahaan Ternak serta Jabatan Perhutanan.

PENUTUP

Tuan Speaker,

39. Dalam merealisasikan matlamat dan hasrat Kerajaan Negeri yang murni selaras dengan tema Bajet 2012 ini, saya ingin menyeru kepada Ahli-Ahli Yang Berhormat, Wakil-Wakil Rakyat, Semua Pemimpin dan anggota perkhidmatan awam serta rakyat jelata untuk sama-sama memikul tanggungjawab dengan lebih komited dan dedikasi bagi menjayakan gagasan Kerajaan ini.

Tuan Speaker,

40. Sebelum saya mengakhiri ucapan, saya ingin mengambil kesempatan ini untuk mengucapkan Salam Maal Hijrah 1433, Selamat Hari Krismas dan Selamat Tahun Baru.

Tuan Speaker,

Saya mohon menyokong.

UCAPAN PENGGULUNGAN OLEH Y.A.B. KETUA MENTERI KE ATAS UCAPAN DASAR KERAJAAN 28 APRIL 2011

Bangunan Dewan Undangan Negeri Sabah di mana berlangsungnya mesyuarat pertama penggal keempat Dewan Undangan Negeri Sabah yang ke 13 mulai hingga 21 April hingga 28 April 2011



UCAPAN PENGGULUNGAN OLEH Y.A.B. KETUA MENTERI KE ATAS UCAPAN DASAR KERAJAAN OLEH
T.Y.T. YANG DI-PERTUA NEGERI SABAH DI PERSIDANGAN DEWAN UNDANGAN NEGERI
PADA 28 APRIL 2011

Sumber : Bahagian Akhbar dan Penerbitan, Jabatan Ketua Menteri Sabah


Bismillahir Rahmanir Rahim

Assalamu'alaikum Warahamatullahi Wabarakatuh dan Salam Sejahtera

Tuan Speaker dan Ahli-ahli Yang Berhormat

Alhamdulillah, saya memanjatkan rasa syukur ke hadrat Allah S.W.T. kerana dengan izin dan kurnia-Nya jua, maka kita dapat bersama-sama berkumpul di dalam Dewan yang mulia ini bagi membahaskan Ucapan Dasar Kerajaan di dalam suasana yang tenang, aman dan mahabbah.

2. Sebelum itu, saya ingin memaklumkan Ahli-ahli Yang Berhormat di Dewan yang mulia ini bahawa saya telah diamanahkan oleh Y.A.B. Ketua Menteri untuk mewakili beliau dan seterusnya menyampaikan Ucapan Penggulungan ini bagi Jabatan Ketua Menteri.

3. Saya juga mengambil kesempatan ini merakamkan ucapan tahniah kepada Tun Datuk Seri Panglima Haji Juhar Haji Mahiruddin atas pelantikan sebagai Tuan Yang Terutama Yang Di-Pertua Negeri Sabah yang Kesepuluh serta pelantikan Datuk Seri Panglima Salleh Tun Said sebagai Speaker Dewan Undangan Negeri Sabah.

4. Saya dengan sukacitanya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan terima kasih kepada Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri Sabah atas pembentangan Ucapan Dasar Kerajaan sempena Pembukaan Rasmi Penggal Keempat Persidangan Dewan Undangan Negeri Sabah Yang Ke-13 pada 21 April 2011.



Tuan Speaker,

5. Kerajaan mengambil berat mengenai soalan-soalan yang dibangkitkan oleh Ahli-ahli Yang Berhormat terutama sekali bagi isu-isu yang berkaitan langsung dengan Jabatan Ketua Menteri. Dengan itu, izinkan saya menjawab beberapa isu yang dikemukakan oleh Ahli-ahli Yang Berhormat semasa perbahasan.


MEMPERKASA SISTEM PENYAMPAIAN PERKHIDMATAN

6. Pelbagai usaha telah diambil untuk menambahbaik sistem penyampaian perkhidmatan sektor awam dan usaha ini akan terus dilaksanakan bagi memastikan ia sentiasa cekap dan berkesan sesuai dengan perubahan yang berlaku dari semasa ke semasa.

7. Ahli Yang Berhormat dari kawasan Elopura dan Ahli Yang Berhormat dari kawasan Sri Tanjong mendakwa bahawa disiplin anggota pentadbiran awam di beberapa jabatan adalah tidak memuaskan sehingga menyusahkan rakyat. Suka saya memaklumkan bahawa Kerajaan telah menubuhkan Pasukan Petugas Pengawasan Integriti Perkhidmatan Awam Negeri pada tahun 2010. Pasukan ini melaksanakan pemantauan melalui “Mystery Shopping” di semua agensi kerajaan negeri. Antara tanggungjawab utama Pasukan Pemantau ini ialah:
i) Membuat pemeriksaan mengejut “Mystery Shopping” di semua agensi kerajaan. Pemeriksaan meliputi pentadbiran harta kerajaan seperti pengunaan kereta serta kehadiran pegawai/kakitangan di pejabat-pejabat dan juga kaunter. Melalui pemantauan ini, agensi-agensi berkenaan diminta memberi penjelasan sekiranya terdapat isu-isu salahguna harta kerajaan dan ketidakhadiran kakitangan di tempat-tempat strategik seperti di kaunter-kaunter perkhidmatan.

ii) Melaporkan hasil pemantauan dan tindakan yang telah diambil ke Mesyuarat Jawatankuasa Keutuhan Tadbir Urus Negeri yang bermesyuarat empat bulan sekali. Jawatankuasa ini dipengerusikan oleh YAB Ketua Menteri;

iii) Mengesyorkan cadangan penambahbaikan pengukuhan integriti secara berterusan kepada agensi; dan

iv) Memantau keberkesanan pelaksanaan program-program integriti dan sistem penyampaian perkhidmatan awam.

8. Sepanjang tahun 2010, pemeriksaan mengejut telah dibuat ke 86 agensi di seluruh negeri dan pemantauan ini akan diteruskan sebagai satu daripada Fokus Pengukuhan Integriti Tahun 2011 Perkhidmatan Awam Negeri. Pemantauan ini turut melibatkan agensi-agensi kerajaan negeri di daerah Tawau.

9. Bagi daerah Tawau, pemantauan telah dijalankan pada tahun 2010 di Majlis Perbandaran Tawau dan Jabatan Air Tawau, di mana kedua-dua agensi ini terlibat secara langsung dalam penyediaan perkhidmatan di kaunter pelanggan.

10. Bagi menangani kes-kes pelanggaran disiplin, tindakan tegas akan diambil selaras dengan Peraturan-Peraturan Pegawai Awam Tahun 2008.




ISU HUTAN SIMPAN


11. Untuk makluman Ahli-ahli Yang Berhormat dari Sulabayan, Kunak dan Sugut, Kerajaan Negeri sedang mengkaji dan meneliti kawasan-kawasan perkampungan yang termasuk di dalam Hutan Simpan. Pada ketika ini, kampung-kampung yang telah didirikan di dalam Hutan Simpan akan dibiarkan terus wujud (status quo) dengan syarat tidak ada aktiviti pembesaran dijalankan di kawasan berkenaan.

12. Bagi kampung-kampung asal yang termasuk di dalam Forest Management Unit (FMU), penyelesaian akan dilakukan dengan pewujudan “Community Compartment”, di mana pembangunan di “compartment” tersebut akan mengambil-kira penglibatan komuniti berkenaan.

13. Bagi penduduk-penduduk asal di dalam Hutan Simpan yang ingin secara sukarela berpindah ke kawasan penempatan semula di luar kawasan Hutan Simpan, Kerajaan akan membantu mereka dari segi pewujudan perumahan masyarakat dan kemudahan-kemudahan asas yang penting seperti yang dilakukan di Salarom Taka, Sapulut dan Nabawan.

14. Dalam hal ini, antara perkara-perkara yang akan diteliti oleh Jabatan Perhutanan ialah mengenalpasti jika kawasan yang diduduki tersebut berlaku sebelum atau selepas kawasan berkenaan dikategorikan sebagai Hutan Simpan; dan sama ada mereka adalah penduduk asal (indigenous) di kawasan yang berkenaan. Selain itu, ramai penduduk asal menghadapi masalah pencerobohan yang dilakukan oleh penduduk-penduduk dari luar kawasan berkenaan (encroachers from other districts who take away possession of lands occupied by the indigenous community of a particular area).

15. Mengenai kebimbangan penduduk di Kg. Bundutuhan yang disampaikan oleh Ahli Yang Berhormat dari Kundasang, sukacita dimaklumkan di Dewan Yang Mulia ini bahawa hanya sebahagian sahaja daripada kawasan kampung tersebut yang termasuk dalam Hutan Simpan Tinompok, manakala sebahagian lagi adalah tanah milik kerajaan. Oleh itu, perkara ini juga akan dikaji semula.

16. Berhubung dengan saranan Ahli Yang Berhormat dari Inanam yang mencadangkan supaya kawasan Kg. Poring-Poring diwartakan sebagai Hutan Simpan Kekal (Tadahan Air), Kerajaan amat mengalu-alukan cadangan tersebut dan tindakan susulan mengenai perkara ini akan dilaksanakan.

17. Dakwaan Ahli Yang Berhormat dari Sri Tanjung bahawa berlaku pembalakan haram di kawasan konservasi Maliau Basin dan Danum Valley adalah tidak berasas sama sekali. Aktiviti pembalakan di sekitar kawasan berkenaan telah lama diberhentikan. Kedua-dua kawasan ini adalah diurus-tadbir oleh pihak Yayasan Sabah dan dibangunkan sebagai Pusat Pembelajaran, Penyelidikan Saintifik dan Ekolancong yang bertaraf antarabangsa.

Tuan Speaker,

ISU JANAKUASA GAS

18. Untuk makluman Ahli-ahli Yang Berhormat dari Elopura dan Sekong, Kerajaan Negeri Sabah dengan kerjasama Tenaga Nasional Berhad (TNB), Sabah Electricity Sdn Bhd (SESB), Petronas dan Agensi Kerajaan Negeri yang terlibat sedang dalam proses untuk mengenalpasti tapak projek yang bersesuaian bagi janakuasa gas berkenaan di kawasan Pantai Timur Sabah. Cadangan projek janakuasa gas berkenaan yang dijangka akan beroperasi sepenuhnya menjelang tahun 2016 akan dibentangkan kepada Majlis Perundingan Ekonomi Negara [Economic National Council] yang dipengerusikan oleh YAB Perdana Menteri untuk kelulusan.

ISU MANGSA BANJIR

19. Menyentuh isu bantuan bagi mangsa-mangsa banjir yang ditimbulkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Lumadan, bagi meringankan mangsa-mangsa banjir, Kerajaan Negeri dan Kerajaan Persekutuan serta agensi-agensi yang berkaitan akan membantu meringankan bebanan mangsa-mangsa banjir terutama semasa dan selepas dilanda banjir. Agensi yang memberi bantuan di peringkat negeri adalah Jabatan Perkhidmatan Kebajikan Am (JPKA), manakala di peringkat Persekutuan adalah Majlis Keselamatan Negara (MKN).

20. Sebarang kerugian yang dialami oleh penduduk akibat kerosakan pertanian, ternakan dan rumah, ia perlu dinilai oleh agensi-agensi berkaitan seperti Jabatan Pertanian, Jabatan Perkhidmatan Haiwan dan Perusahaan Ternak serta disahkan oleh Pengerusi JPBBD untuk tujuan pemberian bantuan.


ISU TANAH LEMBAGA KEMAJUAN TANAH NEGERI SABAH (LKTNS)

Tuan Speaker,

21. Sukacita saya menjelaskan mengenai isu tanah milik Lembaga Kemajuan Tanah Negeri Sabah (LKTNS) seluas 909.33 hektar di kawasan Pinawantai yang dibangkitkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Matunggong seperti berikut:

i) Tanah-tanah yang dipertikaikan di kawasan Pinawantai ini merupakan ladang kelapa sawit yang telah diusahakan secara komersial oleh Lembaga Kemajuan Tanah Negeri Sabah (LKTNS) sejak tahun 1984. Polisi Kerajaan pada ketika itu, menghendaki FELDA mengambil alih tanggungjawab mengendalikan skim penempatan, manakala LKTNS pula diarah untuk menjalankan operasi secara komersial dan tidak lagi mengendalikan pengambilan peneroka.

ii) Pada 26.11.1996, Kerajaan Negeri Sabah telah memutuskan untuk mengkorporatkan LKTNS di mana semua asset komersial LKTNS dipindah milik kepada Borneo Samudera Sdn Bhd (BSSB), sebuah syarikat milik Kerajaan Negeri Sabah. Memandangkan bahawa ladang Pinawantai merupakan sebahagian daripada aset komersial LKTNS, maka ladang ini telah diserahkan kepada Borneo Samudera Sdn Bhd (BSSB).

iii) Setelah ladang di kawasan Pinawantai ini dipindah milik kepada Borneo Samudera Sdn Bhd (BSSB), pihak BSSB terus mengusahakan ladang tersebut secara komersial. Pada tahun 2008, BSSB telah menanam semula kelapa sawit di ladang Pinawantai dan menanggung perbelanjaan yang besar dalam mengendalikan ladang.

iv) Pada ketika ini, ladang kelapa sawit di Pinawantai ini mendatangkan hasil kepada BSSB dan juga Kerajaan Negeri Sabah.

22. Sementara itu, pada tahun 1986, Kerajaan Negeri Sabah telahpun mengambil kira kepentingan penduduk-penduduk kampung di kawasan berkenaan, di mana seluas 112.43 hektar telah pun dikeluarkan pada 25.11.1986 oleh Kerajaan Negeri untuk dijadikan “Tanah Rizab Perkampungan”. Butir-butir kawasan yang telah dikeluarkan adalah seperti berikut:

Kg Radtak A 50.01 hektar
Kg Radtak B 16.66 hektar
Kg Pinawantai 13.35 hektar
Kg Pomosukan 32.41 hektar
Jumlah 112.43 hektar

23. Rekod juga menunjukkan bahawa penduduk-penduduk kampung yang tinggal di kawasan Pinawantai telah diberi pampasan sebelum pihak LKTNS diarahkan oleh Kerajaan Negeri untuk membangunkan kawasan tersebut pada tahun 1974.

24. Di samping itu, rekod juga tidak menunjukkan kewujudan sebarang perjanjian di antara LKTNS dan BSSB serta warga kampung untuk memajukan tanah tersebut dan mengembalikannya kepada penduduk kampung dengan cara mengambil mereka sebagai peneroka di kawasan Pinawantai. Oleh itu, Kerajaan Negeri tidak bercadang untuk memberikan tanah-tanah berkenaan kepada penduduk-penduduk kampung, selain daripada apa yang telah dikeluarkan pada tahun 1986.


ISU AGAMA

25. Berhubung dengan Projek Pembinaan Masjid Kg. Ulu Sipitang seperti yang dibangkitkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Sindumin, projek tersebut diluluskan pada 28 Julai 2004 di bawah peruntukan khas YAB Perdana Menteri dan pada ketika itu disalurkan menerusi Jabatan Pembangunan Persekutuan Sabah.

26. Walau bagaimanapun, kontraktor yang dilantik melalui proses tender pada 24 Oktober 2005 telah gagal menyiapkan projek dan telah ditamatkan kontrak pada 07 Februari 2006. Tawaran semula telah dikeluarkan melalui proses tender pada 15 Julai 2006. Pada 15 Julai 2008, projek diberhentikan lagi berikutan kekurangan peruntukan. Pada 22 Disember 2009, peruntukan tambahan sebanyak RM300,000.00 telah diluluskan. Projek tersebut telah berjaya disiapkan pada 8 November 2010.

27. Walau bagaimanapun, terdapat beberapa kerja tambahan perlu dilakukan terutamanya pada bahagian siling masjid. Pejabat Pembangunan Persekutuan Negeri Sabah (PPPN), selaku agensi pelaksana telah memohon peruntukan tambahan ke Unit Penyelarasan Pelaksanaan, Jabatan Perdana Menteri (ICU, JPM) untuk skop tersebut dan kelulusan dijangka akan diperolehi dalam sedikit masa lagi.

USAHA MENINGKATKAN KUALITI QARI DAN QARIAH

28. Berhubung dengan usaha meningkatkan kualiti Qari dan Qariah di negeri ini seperti yang dibangkitkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Tanjung Batu, negeri ini sememangnya telah mengadakan Majlis Tilawah Al-Quran di Peringkat Daerah, Bahagian dan juga Negeri sejak dari tahun 60an sehingga sekarang. Selain dari kelas-kelas bimbingan al-quran, Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah juga mengadakan kursus intensif tahsin al-quran selama 3 hingga 4 minggu setiap tahun, dengan menjemput beberapa mantan johan Qari/Qariah antarabangsa sebagai pembimbing. Hasil daripada kursus intensif tahsin ql-quran, Qari dari negeri Sabah telah mendapat tempat ketiga di peringkat kebangsaan pada tahun 2008 dan 2009. Kerajaan melalui Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah juga sedang mengkaji untuk mengadakan skim imbuhan kepada Qari dan Qariah negeri ini yang berjaya meraih Johan di Peringkat Kebangsaan.

PENYELARASAN AKTIVITI DAKWAH

29. Berkaitan dengan aktiviti dakwah yang tidak terselaras yang telah dibangkitkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Sekong dan Membakut, Kerajaan memang menyedari akan hal ini. Oleh itu, satu jawatankuasa yang dikenali sebagai Jawatankuasa Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah telah ditubuhkan dan ia dipengerusikan oleh Yang Berhormat, Menteri Di Jabatan Ketua Menteri dan ia telah mengadakan mesyuaratnya yang pertama. Jawatankuasa yang dianggotai oleh semua agensi agama Negeri dan Persekutuan serta NGO’s Islam di Sabah ini adalah berperanan menyelaras dan memantau semua perkara yang berkaitan hal ehwal agama Islam di negeri Sabah.

ISU PENTADBIRAN TANAH

30. Kawasan seluas lebih kurang 761 ekar di Batu 38, Jalan Tawau-Semporna yang dibangkitkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan N. 52 Sulabayan adalah merupakan Tanah Simpanan Bandar (Township Reserve) yang diwartakan di bawah seksyen 28(1), Ordinan Tanah Bab 68 melalui G.N. No. 680/1977.

31. Dalam usaha untuk menjaga dan mengawal kawasan tersebut, Perintah Mahkamah pernah dikeluarkan kepada penceroboh seramai 5 orang pada 25 Oktober 1991 kerana mendirikan rumah dan membangunkan kawasan tersebut tanpa kebenaran. Pihak tertuduh telah dijatuhkan hukuman di Mahkamah Rendah Tawau pada 09 Oktober 1993.

32. Walau bagaimanapun, kawasan tersebut telah diduduki semula oleh kerana tidak ada pembangunan dijalankan di kawasan tersebut. Kerajaan Negeri menyedari mengenai masalah ini dan akan meminta Jabatan Tanah dan Ukur agar tidak memproses mana-mana permohonan tanah yang terlibat dengan kawasan berkenaan, dan seterusnya mengambil tindakan penguatkuasaan ke atas pendudukan haram tanah berkenaan.

33. Berhubung dengan isu mengenai kelewatan/kelambatan memproses permohonan tanah yang dibangkitkan oleh Ahli-ahli Yang Berhormat dari kawasan Matunggong, Kiulu, Kundasang dan Sri Tanjong, untuk mempercepatkan proses permohonan tanah di daerah-daerah berkenaan, semua Pejabat Tanah Daerah telah diarah untuk menapis dan membatalkan semua permohonan tanah yang terlibat dengan Hutan Simpan, Taman-Taman Sabah, Tanah Simpanan Kerajaan dan Tanah-Tanah Bergeran.

34. Bagi memudahkan proses permohonan tanah N.T. terutama untuk tujuan tanaman makanan yang tidak melebihi 15 ekar bagi permohonan individu dan seluas 50 ekar secara berkelompok, ia tidak perlu dirujuk kepada Jabatan Pertanian untuk ulasan kesesuaian tanah. Selain itu, Jabatan Tanah dan Ukur juga telah mengenalpasti kawasan-kawasan tertentu yang sesuai di seluruh Sabah untuk program "Fast Track Planned Alienation" untuk pengeluaran Geran Komunal Anak Negeri.

35. Untuk mempercepatkan proses pengukuran permohonan tanah yang telah diluluskan dan seterusnya untuk pengeluaran geran tanah, Jabatan Tanah dan Ukur telah pun melaksanakan pengukuran tanah dengan menggunakan teknologi ICT “Field To Finish” (F2F) di mana tempoh pengukuran permohonan tanah telah dikurangkan dari 5 tahun kepada 6 bulan. Kaedah pengukuran ini telah mula dilaksanakan di seluruh Sabah sejak tahun 2009.

Tuan Speaker,

36. Adalah diharapkan dengan pelaksanaan kaedah melalui pekeliling 1/2011, dan kaedah memproses permohonan tanah melalui "Fast Track Planned Land Alienation" untuk mengeluarkan Geran Komunal, ditambah dengan usaha Pejabat Tanah untuk menjalankan penapisan ke atas semua permohonan tanah yang tertunggak, dan dibantu dengan kaedah pengukuran Field to Finish, tunggakan permohonan tanah di semua Pejabat Tanah dapat diselesaikan dalam tempoh yang lebih cepat.

37. Menyentuh mengenai isu yang dibangkitkan oleh Ahli Yang Berhormat dari kawasan Tandek, Kerajaan Negeri melalui Jabatan Tanah dan Ukur akan mengenal pasti kawasan tanah kerajaan di daerah Kota Marudu dan Pitas yang sesuai sebagai tambahan kepada tanah seluas 17,000 ekar yang telah dikenalpasti di kawasan Begaraya untuk pengeluaran Geran Komunal Anak Negeri sekiranya kawasan yang sedia ada tidak mencukupi berbanding dengan tuntutan hak asasi anak negeri (NCR).

38. Berhubung dengan geran-geran draf di Kg. Nato, permohonan-permohonan tanah tersebut telah diluluskan oleh Setiausaha Hasil Bumi dan ia tidak di proses melalui Jawatankuasa Penggunan Tanah Daerah. Ini adalah kerana Mesyuarat Jawatankuasa Penggunaan Tanah Daerah hanya dilaksanakan pada tahun 1977. Berdasarkan kepada fakta tersebut, Kerajaan Negeri tidak boleh membatalkan geran-geran draf tersebut.

39. Menyentuh tentang pengukuran tanah di Kg. Tandahuwon, ia merupakan program pengukuran tanah mengikut hak adat oleh Unit Task Force. Ini bermakna, bakal-bakal pemilik kepada geran-geran tersebut terdiri daripada mereka yang mempunyai tuntutan hak asasi anak negeri.

40. Selain itu, sebanyak 22 geran draf yang melibatkan seluas 1,760 ekar untuk 88 pemohon tanah di Kg Saniton Ulu telah dibentangkan dalam Mesyuarat Jawatankuasa Penggunaan Tanah Daerah pada 5 November 1979 dan surat-surat tawaran telah dikeluarkan pada 14 Februari 2006. Berdasarkan kepada fakta tersebut, semua permohonan tanah telah diproses dan diluluskan mengikut Ordinan Tanah Sabah. Oleh itu, geran-geran draf tersebut tidak dapat dibatalkan mengikut Ordinan Tanah Sabah.

PENUTUP

Tuan Speaker,

41. Saya menyeru kepada Ahli-ahli Yang Berhormat agar kita terus bersatu padu dan mengetepikan kepentingan kesukuan supaya hasrat untuk membina negara amnya dan negeri khususnya, menjadi lebih makmur, lebih maju, lebih progresif dan lebih dinamik akan menjadi kenyataan.

42. Akhir kata, dalam usaha merealisasikan matlamat dan hasrat Kerajaan Negeri yang murni ini, saya ingin mengajak Ahli-ahli Yang Berhormat, Wakil-wakil Rakyat, Semua Pemimpin dan anggota perkhidmatan awam serta rakyat jelata untuk sama-sama memikul tanggungjawab dengan lebih komited dan dedikasi. Saya yakin dengan sifat-sifat sedemikian sahajalah program pembangunan Negeri serta aspirasi rakyat negeri Sabah dapat dicapai.

Selamat Menyambut Pesta Kaamatan.

Sekian.